भारतीय नौदलाचा पहिला स्वदेशी डिझाइन केलेला आणि बांधलेला डायविंग सपोर्ट क्राफ्ट (DSC) – ‘DSC A20’ हा जहाज 16 डिसेंबर 2025 रोजी कोची येथे सदर्न नेव्हल कमांडच्या अंतर्गत कार्यरत केला जाणार आहे. या समारंभाला उप-अधिवलयसमीर सक्सेना, फ्लॅग ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ, सदर्न नेव्हल कमांड उपस्थित राहणार आहेत. या नियुक्तीमुळे नौदलाच्या पाणबुडी विषयक सहाय्य आणि डायविंग ऑपरेशन्सची क्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढणार आहे.
DSC A20 हा टिटागढ रेल सिस्टिम्स लिमिटेड (TRSL), कोलकाता यांच्यामार्फत बांधल्या जाणाऱ्या पाच डायविंग सपोर्ट क्राफ्ट्सपैकी पहिला जहाज आहे. किनारी पाण्यातील विविध प्रकारच्या डायविंग आणि पाण्याखालील मोहिमांसाठी याची निर्मिती करण्यात आली असून यात आधुनिक, अत्याधुनिक आणि सुरक्षित डायविंग प्रणाली बसवण्यात आल्या आहेत.
या जहाजात कॅटामरन हुल डिझाइन असून त्यामुळे स्थैर्य, डेकवरील जागा आणि सी-कीपिंग क्षमता अधिक चांगली मिळते. अंदाजे 390 टन वजन असलेले हे जहाज इंडियन रजिस्टर ऑफ शिपिंग (IRS) च्या नौदल नियमांनुसार डिझाइन व बांधले गेले आहे. या जहाजाची कार्यक्षमता सर्वोत्तम राहावी म्हणून NSTL, विशाखापट्टणम येथे विस्तृत हायड्रोडायनॅमिक चाचण्या घेण्यात आल्या.
‘DSC A20’ चे लोकार्पण हे आत्मनिर्भर भारत या उद्दिष्टाकडे एक महत्त्वपूर्ण पाऊल असून समुद्री क्षेत्रातील ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमाच्या यशाचे प्रतीक आहे. या प्रकल्पात भारतीय नौदल, देशातील जहाजबांधणी उद्योग आणि राष्ट्रीय संशोधन संस्थांमध्ये उत्कृष्ट समन्वय दिसून येतो.
नियुक्तीनंतर DSC A20 कोची येथे तैनात राहील आणि सदर्न नेव्हल कमांडच्या अंतर्गत कार्य करेल. डायविंग सपोर्ट, पाण्याखालील तपासणी, सल्वेज ऑपरेशन्स आणि किनारी तैनाती अशा विविध मोहिमांमध्ये या जहाजामुळे नौदलाची क्षमता अधिक सक्षम होणार आहे.
हे स्वदेशी जहाज भारताच्या नौदल सामर्थ्यात आणि किनारी सुरक्षाव्यवस्थेत मोठी भर घालणार आहे
